Tuinman
Op de Engelse kijkbuis wordt een tuinprogramma gepresenteerd door Monty Don, een grote vent die altijd gekleed is alsof hij net uit zijnen hof komt en wel ooit zijn haar zal hebben gekamd maar vandaag niet. Ik zag hem rondlopen in Japan, op zoek naar de ziel van de tuinen aldaar. Ik hoorde veel over mos, en esdoorns, en stenen, en rode bruggetjes, en bloesems, en sparren. Sommige tuinen waren, zoals overal, van rijkaards. Andere van kloosters. Sommige waren piepklein, geboren uit het verlangen om tussen twee muren toch wat levend groen te hebben. Er waren zentuinen en stadstuinen. Er waren theetuinen. Enfin, ’t was verscheiden en leerrijk.
Mu
Maar het meeste zou ik toch weer vergeten zijn, mocht ik niet gehoord hebben over mu en ma. Mu kende ik al, er hangt een kopie van het Chinese teken voor mu in mijn schrijfhok. Mu is de leegte. Altijd gefascineerd geweest door mu: wat er niet is, of wat er geweest is, of waarnaar verlangd wordt, wat gevuld wil worden, enz.
Ma
Maar er was ene dame die Don de eerste stappen leerde in het bloemschikken. En die sprak over ma. Ma is de leegte tussen aanwezigheid, tussen mensen en dingen. Don moest een esdoorntak zo uitdunnen dat er ma ontstond tussen de takken, zei ze. Hij had moeite om het te begrijpen. Maar ik begreep haar wel. Pas als er ruimte is tussen de dingen, wordt iets geboren. Zonder ma tussen de noten, geen muziek. Zonder ma tussen de woorden, geen taal. Zonder zwijgende ma tussen mensen, geen luisteren. Zonder voor en na geen momenten. Zonder afstand tussen mensen geen verliefdheid. Soms moet een mens kiezen, en de rest wegknippen, zoals Don met zijn bloemschikken.
Ma in Genesis
’t Doet mij denken aan het Genesisverhaal. De Ene is mu, zoals die leegte daar in de duisternis rondhangt. Dat kan best indrukwekkend zijn, en groot, en almachtig, maar veel interessanter blijkt ma te zijn. En dat is waar het verhaal voor kiest: de leegte splitst zich op tussen dingen die nieuw verschijnen: aarde en lucht, sterren en planten, mens en dier. En zo begint een echt verhaal, een met relaties, een verhaal waar iets gebeurt…
Voeg commentaar toe